Het ontstaan: Alles over het ei

Bij de geboorte van een hen krijgt zij enkele duizenden (3000 tot 4000) onbevruchte eicellen in haar eierstok met zich mee. Een hen heeft, in tegenstelling tot vele andere dieren, maar één eierstok. Als de hen de leeftijd heeft bereikt om eieren te leggen (geslachtsrijp) zullen de onbevruchte eicellen zich één voor één tot rijpe eicellen ontwikkelen, dit noemt men ook wel de dooier. Deze ontwikkeling neemt ongeveer 10 dagen in beslag. Als de dooier is gevormd duurt het maken van het ei nog maar tussen de 24 en 28 uur.

 alles-over-het-ei_eierenschouwen 1. Kalkschaal
2. Schaalvlies
3. Binnenste schaalvlies
4. Hagelsnoer
5. Buitenste eiwit
6. Middelste eiwit
7. Dooiervlies
8. Dooier
9. Kiemvlek (of vormingsdooier)
10. Donkere eigeel
11. Klare eigeel
12. Binnenste eiwit
13. Hagelsnoer
14. Luchtkamer
15. Cuticula

De Eicel

Het proces begint bij één van de 3000 tot 4000 onbevruchte eicellen die de hen heeft meegekregen bij haar geboorte. Als de hen geslachtsrijp is geworden worden deze eicellen één voor één rijp om zich binnen 7 tot 10 dagen te ontwikkelen tot de dooier. Als de dooier is gevormd vind de ovulatie plaatst. Zodra de volledige dooier is gevormd en de eicel zich daarin heeft genesteld word de dooier losgelaten van de eierstok. De genestelde eicel met dooier bevind zich nu aan het begin van de trechtervormige opening van de eileider. Met een lengte van 60 tot 80cm loopt de holle, flexibele eileider als een buis door het lichaam. Als eerste stap van de ontwikkeling van het ei wordt door het klierweefsel in binnenwand van de eileider verschillende eiwitlagen rond de dooier afgezet. Als de hen is bevrucht door een haan zal het begin van de eileider sperma bevatten. Zo wordt het ei bevrucht.

De Dooier

De dooier is een ronde bal van ongeveer 3cm doorsnede en draait rond in de eileider met de draai-as in de lengterichting van de eileider. In de laatste dagen van de ovulatie neemt de omvang van de dooier sterk toe. Dit moet wel want in het dooier bevinden zich de eerste voedingstoffen voor het nog te ontwikkelen kuiken. Deze voeding heeft het embryo nodig om de eerste 21 dagen te vol groeien tot een kuiken. Als de kippen onvoldoende voer binnen krijgen tijdens de ontwikkeling van een ei (zeg 1 a 2 keer per dag) zullen er in de eierdooier duidelijk zichtbare pigmentlaagjes te onderscheiden zijn. De dooier kan ik kleur verschillen, soms is deze lichtgeel tot donker oranje. Afhankelijk wat voor voeding de dieren hebben gehad. De verkleuring komt door caroteen (wat ook te vinden is in wortels). Naarmate de dieren meer voeding met caroteen hebben gehad worden de dooiers donkerder.

Opmerkelijk: Als er 2 eicellen tegelijkertijd worden afgezet om rijp te worden zal dit leiden tot een dubbele dooier.

Het Eiwit

Als de dooier is gevormd (wel of niet bevrucht) gaat deze door de eileider waar binnen enkele uren verschillende lagen (afwisselend dik en dun) over de dooier heen worden aangebracht. Als eerste worden de hagelsnoeren gevormd. Deze zullen de dooier vasthouden aan de schaal zodat deze in het midden van het ei blijft zitten (dit is belangrijk want anders zal de dooier aan de binnenste schaalvlies blijven kleven waardoor er misvorming bij het kuiken kan ontstaan. (om dit tegen te gaan keren we de eieren tijdens het broedproces met regelmaat). Het geheel vervolgt zijn weg en nu worden eiwit en dooier in 2 stevige (bijna aan elkaar vastzittende) vliezen gewikkeld. Tussen de vliezen is één open plekje. Hier vormt zich de luchtkamer waar het kuikentje zijn eerste adem zal halen alvorens hij de schaal open pikt. De vliezen zorgen ervoor dat bacteriën het embryo niet kunnen aantasten. Als laatste wordt er nog ongeveer 5 uur besteed aan het oppompen van het ei door middel van water en zouten die uit de eileider wand door de vliezen in het eiwit worden gepompt. De eileider laat het ei nog steeds draaien.

De Schaal

De schaal bestaat voor 95% uit calciumcarbonaat, 4% uit eiwit en voor 1% uit magnesiumchloride en calciumfosfaat. Zodra de schaalafzetting begint worden de vliezen strak gespannen doordat het eiwit nog wat vocht opneemt. Door de ronde eileider wordt het ei ingedrukt waardoor de kenmerkende ronde vorm van het ei ontstaat. De uiteinde gaan bol staan door de spanning op de vliezen. Dit is namelijk de beste vorm om aan te nemen om de spanning over de vliezen gelijkmatig te verdelen. Dan wordt de kleurstof van de eischaal aangemaakt (de kleur is meestal bruin of wit maar er zijn ook soorten die lichtgroene of lichtblauwe eieren leggen). En als laatste krijgt de schaal een wasachtige laag waardoor vochtverlies tot een minimum wordt beperkt. Om het kuiken van zuurstof te voorzien zitten er duizenden luchtgaatjes in de schaal. Hierdoor kan verse zuurstof in het ei en koolstofdioxide en water kunnen er uit.

Eieren Leggen

De hennen kunnen het hele jaar door eieren leggen. Als de hennen broeds, in de rui of ziek zijn worden er geen eieren gelegd. Alle energie hebben ze dan nodig om te herstellen of voor hun nieuwe verenpak. Ook willen ze met de donkere dagen nog wel eens een dagje overslaan. Ze komen dan tot rust en sparen de krachten voor het aankomende seizoen om weer elke dag een vers eitje te kunnen leggen. Door het open bekken (de schaambeenderen zijn niet gesloten aan de onderzijde) is er meer dan voldoende ruimte om een ei te ontwikkelen.

De inhoud van het ei

Elk ei heeft een luchtkamer, hieraan kunnen we zien hoever het ei ontwikkeld is. Als het embryo groeit wordt de luchtkamer namelijk groter. (hierdoor kunnen we met een schouwlamp goed zien waar het ei zich in de ontwikkeling bevind.  In een ei bevind zich ongeveer 13% eiwit, 11% vet, mineralen (onder andere ijzer) en vitamines A, B en D. De rest is water. Het water en het eiwit vormen samen de belangrijkste bestanddelen van het wit van een ei. In de dooier, die overwegend onverzadigde vetzuren bevat, zijn de andere stoffen verwerkt. Ook zit er in het eigeel cholesterol. Door het voer aan te passen kunnen de voedingswaarde van het ei iets veranderen.

 

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: